Kalkulatur tat-teorema ta’ Pitagora
Kalkulatur tat-teorema ta’ Pitagora li jsib l-ipotenusa jew katetu nieqes ta’ trijangolu rett, b’għeruq eżatti, passi u dijagramma.
Imla żewġ naħat u ħalli vojta dik mhux magħrufa. Numri sħaħ, deċimali (2.5) u frazzjonijiet (3/2) huma aċċettati.
In-naħa nieqsa
–
- Erja
- –
- Perimetru
- –
- Angolu α (opposti għal a)
- –
- Angolu β (opposti għal b)
- –
Pass pass
Kif tuża l-kalkulatur tat-teorema ta’ Pitagora
- Ikteb iż-żewġ naħat li taf f’Katetu a, Katetu b u Ipotenusa c, u ħalli vojta n-naħa li qed tfittex. Tista’ tikteb numri sħaħ, deċimali bħal 2.5, jew frazzjonijiet bħal 3/2.
- Jekk trid, agħżel Unità (mm, cm, m, km, in, ft, yd jew mi). Hija miżjuda biss mar-risposti; il-kalkolu huwa l-istess.
- It-tweġiba tidher hekk kif tikteb (il-buttuna Ikkalkula tagħmel l-istess). In-naħa nieqsa turi l-valur deċimali, u Valur eżatt juri l-għerq simplifikat meta n-naħa mhijiex numru sħiħ jew deċimali li jispiċċa, per eżempju 5√2.
- Taħtha ssib l-Erja, il-Perimetru u ż-żewġ angoli akuti, nota li tgħidlek jekk it-tliet naħat humiex terna pitagorika, u l-kalkolu sħiħ taħt Pass pass.
- Id-dijagramma fuq il-lemin terġa’ tfassal it-trijangolu bi skala, bin-naħa mhux magħrufa b’linja mqattgħa u enfasizzata. Ikkopja tikkopja t-tweġiba; Naddaf tbattal it-tliet kaxxi.
It-teorema ta’ Pitagora
F’trijangolu rett, in-naħa opposta għall-angolu rett hija l-ipotenusa c, dejjem l-itwal naħa. In-naħat l-oħra, a u b, huma l-kateti. It-teorema tgħid li
a² + b² = c²
Il-kwadru mibni fuq l-ipotenusa għandu l-istess erja tal-kwadri mibnija fuq il-kateti flimkien. Jekk tirranġa l-formula tikseb kull naħa:
- ipotenusa: c = √(a² + b²)
- katetu: a = √(c² − b²), jew b = √(c² − a²)
Peress li katetu jinstab bit-tnaqqis, l-ipotenusa trid tkun strettament itwal mill-katetu magħruf. Jekk le, ma jeżisti l-ebda trijangolu rett u din l-għodda tgħidlek hekk.
Risposti eżatti bl-għeruq kwadri
Din l-għodda taħdem b’frazzjonijiet eżatti, allura tista’ tagħti t-tweġiba f’forma ta’ għerq simplifikat minflok biss deċimali arrotondat. B’kateti 5 u 5, c² = 25 + 25 = 50, u peress li 50 = 5² × 2, c = √50 = 5√2 ≈ 7.0710678. B’katetu ta’ 1 u ipotenusa ta’ 2, l-ieħor huwa √3 u l-erja hija √3/2. Il-frazzjonijiet jiġu ttrattati bl-istess mod: kateti 1/2 u 1/3 jagħtu c = √13/6.
Il-forma eżatta hija dik li l-għalliema normalment jistennew fl-eżerċizzji tal-ġeometrija, filwaqt li d-deċimali huwa dak li għandek bżonn biex taqta’ bord jew tqiegħed ħajt. L-erja u l-perimetru jingħataw ukoll eżatt, per eżempju 10 + 5√2 għall-perimetru tat-trijangolu 5-5.
Terni pitagoriċi
Terna pitagorika hija sett ta’ tliet numri sħaħ li jissodisfaw a² + b² = c². L-aktar magħrufa huma 3-4-5, 5-12-13, 8-15-17 u 7-24-25. Terna hija primittiva meta t-tliet numri m’għandhomx fattur komuni. Jekk timmultiplika terna primittiva b’kwalunkwe numru sħiħ, tikseb terna oħra: 6-8-10 huwa 2 × (3-4-5), u 9-12-15 huwa 3 × (3-4-5). Meta t-tliet naħat huma numri sħaħ, din l-għodda tirrapporta jekk jiffurmawx terna primittiva jew multiplu ta’ waħda.
It-terni huma utli fuq is-siti tal-bini: li tkejjel 3 m tul ħajt wieħed, 4 m tul l-ieħor u tiċċekkja li d-dijagonal huwa eżattament 5 m jikkonferma kantuniera kwadra.
Angoli, erja u perimetru
Hekk kif tkun taf it-tliet naħat, il-bqija tat-trijangolu rett isegwi. L-erja hija nofs il-prodott tal-kateti, a × b ÷ 2. Il-perimetru huwa a + b + c. L-angolu akut α, opposti għall-katetu a, huwa arctan(a ÷ b), u l-angolu akut l-ieħor huwa β = 90° − α. Għal trijangolu li mhuwiex rett, uża minflok kalkulatur ġenerali tat-trijangolu bil-liġi tal-kosinus.
Mistoqsijiet frekwenti
X’inhi l-ipotenusa?
L-ipotenusa hija n-naħa opposta għall-angolu rett u l-itwal naħa tat-trijangolu. F’din l-għodda hija dejjem c; a u b huma ż-żewġ naħat li jiltaqgħu fl-angolu rett.
Nista’ nsib katetu minflok l-ipotenusa?
Iva. Ħalli vojt Katetu a jew Katetu b u imla l-katetu l-ieħor u l-ipotenusa. L-għodda tikkalkula √(c² − b²) jew √(c² − a²).
Għaliex nikseb riżultat bħal 5√2 minflok deċimali?
5√2 huwa l-valur eżatt ta’ √50: il-fattur kwadru 25 joħroġ mill-għerq. Id-deċimali arrotondat jintwera wkoll, biex tuża dak li għandek bżonn.
Għaliex tgħid li l-ipotenusa trid tkun itwal?
L-ipotenusa ta’ trijangolu rett hija dejjem itwal minn kull katetu, għax c² = a² + b² huwa akbar minn a² u b². Jekk in-numri li ktibt jiksru din ir-regola, ma jistgħux jiddeskrivu trijangolu rett.
L-unità tbiddel ir-riżultat?
Le. L-unità hija biss tikketta miżjuda mat-tulijiet u mal-erja (per eżempju cm²). In-naħat kollha jridu jkunu fl-istess unità.
X’inhi terna pitagorika primittiva?
Hija terna ta’ numri sħaħ mingħajr diviżur komuni, bħal 3-4-5 jew 5-12-13. Kull terna oħra hija multiplu sħiħ ta’ waħda primittiva.
Għodod relatati
- Kalkulatur tat-trijangolu Kalkulatur tat-trijangolu b’xejn li jsolvi kwalunkwe trijangolu minn tliet valuri (SSS, SAS, ASA, AAS jew SSA), bl-erja, il-perimetru, l-għoljiet u dijagramma.
- Kalkulatur tal-erja Kalkulatur tal-erja b’xejn għal 11-il forma, minn kwadri u ċrieki sa trapezji, setturi u poligoni regolari, bil-formula, il-passi u dijagramma.
- Kalkulatur tal-esponenti u l-għeruq Ikkalkula qawwiet b’esponenti negattivi jew frazzjonarji, għeruq kwadri, kubi u n-ji, u simplifika l-għeruq eżatt (√72 = 6√2), bil-passi murija.